Doktor Psikiyatri makaleleri: ruh sağlığı, kaygı, depresyon, tükenmişlik ve psikiyatri hakkında bilgilendirici yazılar. Uzm. Dr. Burhan Burhanoğlu.
İnsanlar yorgun ya da stresli olduklarını rahatça söyler ama yalnız olduklarını söylemekte zorlanır. Yalnızlığın ne olduğunu, bedeni ve ruhu nasıl etkilediğini ve bu döngüden çıkmak için nelerin işe yaradığını anlatıyorum.
Öfke çoğu zaman kişinin karakterine yazılır; oysa pek çok insanın hikâyesinde asıl sorunun en görünür yüzüdür. Öfkenin ne zaman olağan, ne zaman bir sorun, ne zaman bir belirti olduğunu anlatıyorum.
Emekliliğin ilk haftaları uzun bir tatil gibi geçebilir; sonra bir sabah günün hiçbir zorunluluğu kalmadığı fark edilir. Boşluk hissinin nereden geldiğini ve ne zaman depresyonun habercisi olabileceğini anlatıyorum.
Bir gün roller sessizce yer değiştirir ve anne babanıza bakan siz olursunuz. Bakım vermenin ruh sağlığına etkilerini, tükenmenin işaretlerini ve bu yükü taşınabilir kılmanın yollarını anlatıyorum.
Ergenlikte ailelerin en sık sorduğu soru “Bu normal mi?” sorusudur. Olağan ergenlik değişikliklerini, dikkat isteyen işaretleri ve ne zaman bir uzmana başvurmak gerektiğini anlatıyorum.
Çiftlerin çoğu terapiye, aynı tartışmayı yüzüncü kez yaptıktan, sessizlik evin içinde bir mobilya gibi yer kapladıktan sonra gelir. Bazıları son
Kişi alkolü bırakma kararını çoğu zaman uzun bir iç tartışmanın sonunda verir. Belki de “bir pazartesi bırakırım, irademe güvenirim” diye
Sabah gözümüzü açar açmaz uzandığımız, gece son baktığımız şey çoğu zaman telefonumuzdur. Pek çok insan bu ilişkiyi tarif ederken kendiliğinden
Bir depremin ardından insanlar binaları yeniden yapar, yolları açar; hayat dışarıdan bakıldığında normale döner. Ancak bazı insanlar için iç dünyadaki
Aradan aylar, hatta yıllar geçse de bazı travmatik anılar ilk günkü canlılığıyla geri gelebiliyor. Bir koku, bir ses ya da
Olay biteli aylar olmuştur; ama bir ses ya da koku insanı bir anda o güne geri götürür. TSSB’nin ne olduğunu, bazı anıların neden geçmediğini ve nasıl tedavi edildiğini anlatıyorum.
“Spor yap, geçer” iyi niyetli ama eksik bir öneri. Egzersizin depresyon üzerindeki etkisini, hangi tür ve ne kadar hareketin işe yaradığını ve nerede yetersiz kaldığını anlatıyorum.
“Bağırsak ikinci beyindir” sözü yaygın; ama bilim gerçekte ne diyor? Mikrobiyota, stres, probiyotikler ve beslenme hakkında neyin bilindiğini, neyin bilinmediğini anlatıyorum.
Kronik ağrı yalnızca bedeni yormaz; uykuyu, işi, ilişkileri ve ruh hâlini de etkiler. Ağrı ile depresyonun birbirini nasıl beslediğini ve bu döngünün nasıl kırılabileceğini anlatıyorum.
Gecenin ikinci yarısında uyanıp bir daha uyuyamamak çok yaygındır. Erken uyanmanın ne anlatabileceğini, depresyonla ilişkisini ve ne zaman destek gerektiğini anlatıyorum.
Uzun süren uykusuzlukta ilk sırada önerilen tedavi çoğu zaman bir ilaç değil, uyku için bilişsel davranışçı terapidir. BDT-U’nun ne olduğunu, nasıl uygulandığını ve kimlere uygun olduğunu anlatıyorum.
Birçok kişi “dikkatim kısaldı” diyor. Kısa videoların dikkatle ilişkisi, neden-sonuç belirsizliği ve dikkati geri kazanmak için ne yapılabileceğini anlatıyorum.
Anahtarı nereye koyduğunu unutmak çoğu zaman yorgun bir zihnin işaretidir; ama günlük hayatı bozan unutkanlık değerlendirilmeyi hak eder. Olağan ile kaygı verici ayrımını anlatıyorum.
“Odaklanamıyorum” tek başına bir tanı değildir; altında uyku, kaygı, depresyon, erişkin DEHB ya da aşırı yüklenmiş bir hayat olabilir. En sık nedenleri ve nasıl ayırdığımızı anlatıyorum.
DEHB denince çoğu kişinin aklına hareketli bir erkek çocuk gelir; oysa kadınlarda tablo daha sessiz ve yıllarca gözden kaçabilir. Nedenini, maskelemeyi ve hangi işaretlerin dikkat gerektirdiğini anlatıyorum.
Anahtar kaybetmek ya da işi son dakikaya bırakmak herkesin başına gelir; ama erişkin DEHB başka bir örüntüdür. Dağınıklıktan farkını, tanıyı ve tedavi seçeneklerini anlatıyorum.
Yas bir hastalık değildir; ama bazen depresyonla iç içe geçer ya da uzamış yas bozukluğuna dönüşür. Olağan yası ayırt eden işaretleri ve ne zaman destek gerektiğini anlatıyorum.
Menopoza geçişte gerginlik, uykusuzluk ve duygu dalgalanmaları sık görülür. Hangisinin olağan geçiş, hangisinin depresyon olduğunu ve neyin yardımcı olabileceğini anlatıyorum.
Bipolar bozukluk çoğu zaman depresyonla başlar ve yükselme dönemleri kolayca gözden kaçar. Neden yıllarca gecikebildiğini, hipomaninin neden fark edilmediğini ve hangi işaretlerin dikkat gerektirdiğini anlatıyorum.
Doğumdan sonra ağlamaklı olmak çoğu annede görülür; geçmeyen ve hayatı daraltan bir hüzün ise doğum sonrası depresyon olabilir. Annelik hüznünden farkını, riskleri ve tedaviyi anlatıyorum.
Her kış tekrarlayan çökkünlük, uzun uyku ve tatlıya düşkünlük mevsimsel depresyon olabilir. Sıradan kış durgunluğundan farkını, ışık tedavisini ve nasıl plan yapılabileceğini anlatıyorum.
Sabahları ağır, akşama doğru biraz daha hafif — depresyonda sık görülen bu gün içi seyri, iç saat ve uykuyla ilişkisini ve sabahı kolaylaştırabilecek küçük adımları anlatıyorum.
Ortada belirgin bir sorun yokken bile sürekli kötü bir şey olacakmış gibi hissetmek yorucu bir arka plan gürültüsüne dönüşebilir. Bu hissin nereden geldiğini ve nasıl ele alınabileceğini anlatıyorum.
Kaygı veren bir durumdan uzak durmak o an rahatlatır ama kaçınılan alan genişledikçe kaygı büyür. Kaçınmanın neden işe yaramadığını, güvenlik davranışlarını ve planlı yüzleşmeyi anlatıyorum.
Sınavda zihni bembeyaz olan öğrenci çoğu zaman hazırlıksız değildir. Sınav kaygısının çalışma belleğini nasıl meşgul ettiğini, neden yalnızca daha çok çalışmakla geçmediğini ve neyin yardımcı olduğunu anlatıyorum.
İstenmeyen, korkutucu düşünceler neden bu kadar rahatsız eder? Obsesyonların ne olduğunu, bastırmanın neden işe yaramadığını ve maruz bırakma ile tepki önleme tedavisinin nasıl yardımcı olduğunu anlatıyorum.
İnternette belirti aramak kaygıyı neden azaltmak yerine büyütür? Sağlık kaygısının ne olduğunu, siberkondri döngüsünü ve bilişsel davranışçı terapiyle bu döngüden nasıl çıkılabileceğini anlatıyorum.
Göğüs ağrısı ve çarpıntı kalp krizi mi, panik atak mı? Bu ayrımın neden evde yapılamayacağını, acil serviste nelerin bakıldığını ve kalbi sağlam çıkan göğüs ağrısında sonraki adımları anlatıyorum.
Panik atak sırasında çarpıntı, nefes darlığı, uyuşma ve gerçek dışılık hissi neden bu kadar gerçek gelir? Bedende adım adım neler olduğunu, atakların neden geçtiğini ve korku döngüsünün nasıl kurulduğunu anlatıyorum.
Psikiyatrik ilaç kullanırken bir kadeh içilebilir mi? Alkolün ilaçlarla nasıl etkileştiğini, hangi gruplarda riskin arttığını ve bu konuyu doktorunuzla nasıl açıkça konuşabileceğinizi anlatıyorum.
Haftalık zayıflama iğneleri ruh halini etkiler mi? GLP-1 ilaçlarının depresyon ve intihar düşüncesi, yeme bozuklukları ve alkol kullanımı üzerindeki etkileri hakkında bugün bildiklerimizi ve henüz bilmediklerimizi özetliyorum.
Psikiyatrik ilaç kullanırken çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız ilacı bırakmak her zaman daha güvenli değildir. Gebelik planlanırken ilacın ve tedavi edilmeyen hastalığın risklerinin nasıl tartıldığını ve kararın neden birlikte verilmesi gerektiğini anlatıyorum.
Uyku ilaçları ve sakinleştiriciler neyi çözer, neyi çözmez? Uzun kullanımın getirdiği tolerans ve bağımlılık riskini, yaşlılarda dikkat edilmesi gerekenleri, uykusuzluğun ilaçsız tedavisini ve ilacı güvenle bırakmayı ele alıyorum.
Psikiyatrik ilaçlar gerçekten kilo aldırır mı? Antidepresanların ve antipsikotiklerin kiloya etkisi hakkında araştırmaların ne söylediğini ve kilo değişimi başladığında neler yapılabileceğini anlatıyorum.
Psikiyatrik ilacı birden bırakmak neden risklidir? Kesilme belirtileri ile hastalığın geri dönüşü arasındaki farkı, ilaç gruplarına göre öne çıkan riskleri ve bırakma kararını hekimle nasıl planlayabileceğinizi anlatıyorum.
“Bir kere başlarsam bırakamaz mıyım?” Antidepresanların bağımlılık yapıp yapmadığını, kesilme belirtilerinin ne kadar sık görüldüğünü ve ilacın hekim kontrolünde güvenle nasıl bırakıldığını araştırmalar ışığında anlatıyoruz.
“İlaca başlarsam bırakamam”, “Beni robot gibi yapar”, “Bir haftada etki etmediyse işe yaramıyor”… Antidepresanlar hakkında en sık karşılaşılan yedi yanlış inancı bilimsel veriler ışığında tek tek ele alıyoruz.
Gece yarısı derdinizi bir sohbet programına anlatmak rahatlatabilir; peki bu terapinin yerini tutar mı? Araştırmaların gösterdiklerini, riskleri ve yapay zekâyı daha güvenli kullanmanın yollarını ele alıyoruz.
Ekran üzerinden psikiyatrist görüşmesi gerçekten işe yarar mı, herkese uygun mudur? Online görüşmenin güçlü yanlarını, sınırlarını, yüz yüze muayenenin şart olduğu durumları ve görüşmeye nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.
Sevdiğiniz biri yardım almayı reddettiğinde ne yapabilirsiniz? Reddetmenin ardındaki nedenleri, konuşmaya nasıl başlanacağını, ailenin alabileceği desteği ve beklemeye gelmeyen durumları ele alıyoruz.
Terapide ilerlemediğinizi hissetmek bir başarısızlık değil, sürecin yeniden ayarlanması gerektiğine dair bir sinyaldir. Olası nedenleri ve atılabilecek adımları ele alıyoruz.
Psikoterapi kimlere yarar sağlar, ne kadar sürer ve terapiden verim almayı ne belirler? Seans süresi, sıklığı ve terapötik ilişkinin önemini araştırmalar ışığında anlatıyoruz.
Depresyon ve kaygı bozukluklarında ilaç tedavisi, psikoterapi ve ikisinin birlikte kullanımı arasındaki seçim hangi bilgilere dayanır? Araştırmalar ve kılavuzlar ışığında anlatıyoruz.
Psikiyatrik tanı bir damga mı, yoksa tedavinin yönünü gösteren bir yol haritası mı? Tanının nasıl konduğunu, neden önemli olduğunu ve hekiminizle nasıl konuşabileceğinizi ele alıyoruz.
Psikiyatriste ilk muayene nasıl ilerler? Hangi soruların sorulduğunu, tahlil gerekip gerekmediğini, gizliliği ve görüşmeye nasıl hazırlanabileceğinizi adım adım anlatıyoruz.
Yoğun iş temposu, sürekli sorumluluk, bitmeyen beklentiler ve dinlenmeye alan bırakmayan bir yaşam düzeni zamanla insanın iç enerjisini tüketebilir….
Bazı insanlar hayatı sürekli gelecekteki bir zamana erteler. “Biraz rahatlayınca”, “işler düzene girince”, “borçlar bitince”, “çocuklar büyüyünce”,…
Bazı insanlar zorlandığında bile “iyiyim” der. Yorulduğunu belli etmez, kırıldığını söylemez, yardım istemez, ağlamaz, şikâyet etmez. Çevresindeki…
Bazı insanlar için boş kalmak dinlenmek anlamına gelmez. Tam tersine huzursuzluk, suçluluk, sıkıntı ve içsel bir rahatsızlık doğurur. Kişi sürekli bir…
Hayat her zaman düz bir çizgide ilerlemez. İnsan zaman zaman kayıplar, belirsizlikler, hastalıklar, ekonomik sorunlar, aile içi çatışmalar, iş stresi,…
Bazı insanlar yaptıkları işin iyi olmasını ister. Bu sağlıklı ve değerli bir özelliktir. Özen göstermek, sorumluluk almak, emek vermek ve kalite aramak…
Bazı insanlar için kontrol etmek rahatlatıcıdır. Plan yapmak, önlem almak, her ihtimali düşünmek, işleri takip etmek ve olası sorunları önceden…
Hayatta bazı kayıplar çok belirgindir. Bir yakının ölümü, boşanma, iş kaybı, ciddi bir hastalık, taşınma ya da büyük bir ayrılık herkes tarafından fark…
İnsan bazen en ağır sözleri başkasından değil, kendi içinden duyar. Dışarıdan sakin, başarılı, sorumluluk sahibi veya güçlü görünebilir; fakat zihninin…
Ruhsal bir zorlanma yaşadığında birçok kişi şu soruyla karşılaşır: “Ben psikiyatriste mi gitmeliyim, psikoloğa mı?”
İnsan bazen kendi hayatına doğrudan bakmaz; başkalarının hayatı üzerinden kendini değerlendirir. Birinin başarısı, ilişkisi, bedeni, evi, işi, geliri,…
Bazı insanlar için “hayır” demek basit bir tercih değildir. Hayır demek; karşı tarafı kırmak, sevilmemek, bencil görünmek, dışlanmak ya da ilişkiyi…
İnsan doğal olarak iyi hissetmek ister. Keyif almak, rahatlamak, güzel bir yemek yemek, sevdiği bir müziği dinlemek, alışveriş yapmak, tatil planlamak,…
Ruhsal bir sorun nedeniyle yardım aramak çoğu insan için kolay değildir. Kişi bazen uzun süre kendi içinde mücadele eder, yakınlarına anlatmakta…
Psikoterapiye başlamak birçok kişi için zor ve önemli bir adımdır. İnsan bazen uzun süre kendi içinde mücadele eder, yakınlarıyla konuşur, kitaplar…
Gün içinde verdiğimiz kararların çoğu büyük görünmez: Ne yiyeceğim? Hangi mesaja önce cevap vereceğim? İşe nereden başlayayım? Çocuğu hangi etkinliğe…
Bazı insanlar yalnızca kendi hayatlarından değil, çevresindeki herkesin duygusundan, kararından, sorunundan ve sonucundan da kendini sorumlu hisseder….
